ابو القاسم سلطانى

382

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

دار مىباشد . پهنك زايا بلندتر و به انشعابات خوشه‌مانند تقسيم شده است . گياه داراى اثر التيام‌دهنده زخم مىباشد هم‌چنين در ديسانترى موثر مىباشد محل رويش آن در ايران در خراسان بين نيشابور و مشهد مىباشد . Code - 993 كلم صحرائى Brassica campestris L گياهى است يك ساله خودرو به ارتفاع 30 تا 150 سانتيمتر از خانواده Cruciferae گل‌هاى زرد و به صورت مجتمع ، برگ‌ها به رنگ سبز حنائى و برگ‌هاى جوان داراى دندانه‌هاى اره‌اى است ميوه نيام و داخل آن دانه‌ها قرار دارند كه درازاى آنها به 2 سانتيمتر مىرسد گياه در ايران به‌طور خودرو در جنوب شرقى بلوچستان و حريرود رويش دارد و به مقدار كم كاشته مىشود . قسمت قابل مصرف : از دانه‌هاى گياه استفاده درمانى به عمل مىآيد بخصوص از آنها روغنى گرفته مىشود كه خواص درمانى آن مانند كلزا Brassica napus مىباشد . تركيبات شيميائى : دانه‌ها حاوى روغنى ثابت نظير كلزا مىباشد هم‌چنين حاوى گلوكزيد Sinigrin ، آنزيم ميروزين ، اسيد اروسيك Erucic acid و اسانس نظير اسانس شلغم مىباشد . كاربرد درمانى : در سابق به عنوان روغن چراغ از آن استفاده مىشده است كولپپر روغن آن را براى درمان گزيدگى جانوران و به‌طور كلى به عنوان ضد سم به كار برده است وى مىنويسد كه آن در آبله و سرخك به‌طور موضعى اثر دارد مخلوط روغن آن با كامفر به‌طور موضعى در رماتيسم عضلانى و اسپاسم عضلات گردن مصرف مىشود . غذاى بسيار مناسب براى گوسفندان و چهارپايان مىباشد در ليبى گياه را حاره و برخى كشورهاى عربى آن را خردل و به پارسى كلم صحرائى ، كلم زراعى و شلغم روغنى مىنامند . Code - 995 جرجيربرى - ايهقان Brassica erucastrum L گياهى است از خانواده Cruciferae كه ديوسكوريد ضمن شرح اوزمن Euzumon 1 * درباره نوع برى آن به اختصار مىنويسد : اوزمن برى در بلاد حزبر رويش دارد و اهالى آنجا دانه آن را به جاى خردل مصرف مىنمايند و آن شديدا مدر و از نوع بستانى تندتر مىباشد 2 * .